Trung tâm Đào tạo và Chẩn đoán Y Sinh học Phân tử (gọi tắt là “Trung tâm”) được thành lập dựa trên sự phối hợp giữa Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh và công ty TNHH CNSH Khoa Thương vào tháng 4 năm 2011. Trung tâm được đặt tại Cơ sở II Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, số 201 Nguyễn Chí Thanh, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh.

Lãnh đạo tiền nhiệm của Trung tâm là PGS. TS. BS. Võ Tấn Sơn – Trưởng Trung tâm, cùng hai Phó Trưởng Trung tâm là GS. TS. BS. Trần Thiện Trung và PGS. TS. Hồ Huỳnh Thùy Dương. Lãnh đạo đương nhiệm của Trung tâm là GS. TS. BS. Trần Thiện Trung. Tổng số nhân viên của Trung tâm hiện nay là 3 bao gồm 01 tiến sĩ và 02 cử nhân. Giáo sư Trưởng cơ sở II vừa mời PGS. TS. BS. Cao Minh Nga – Nguyên Trưởng Bộ môn Vi sinh, Khoa Y về làm cố vấn của Trung tâm. Trung tâm có 01 tiến sĩ thuộc chuyên ngành Hóa sinh là TS. Nguyễn Tuấn Anh. Trong thời gian sắp tới, Trung tâm sẽ được bổ sung thêm 2 tiến sĩ, để gia tăng nguồn nhân lực cho nghiên cứu và đào tạo cho các đơn vị khi cần thiết.

Chức năng và nhiệm vụ chính của Trung tâm là thực hiện các kỹ thuật sinh học phân tử hiện đại để phục vụ cho công tác chẩn đoán bệnh và đào tạo kỹ thuật xét nghiệm sinh học phân tử cho các đơn vị có nhu cầu. Bên cạnh đó, Trung tâm còn hỗ trợ các bác sĩ của Bệnh viện trong nghiên cứu khoa học, tìm kiếm chủ đề và xây dựng những đề tài nghiên cứu có ý nghĩa và khả năng ứng dụng cao trong chẩn đoán và hỗ trợ điều trị.

Hoạt động chuyên môn của Trung tâm tập trung vào các kỹ thuật xét nghiệm sinh học phân tử như PCR, real-time PCR, giải trình tự gene để phát hiện, phân týp vi khuẩn, virus và xác định các đột biến kháng thuốc của chúng, như virus viêm gan siêu vi B, virus viêm gan siêu vi C, human papilloma virus, vi khuẩn lao, H. pylori. Hằng năm, Trung tâm thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học, điển hình như đề tài “Nghiên cứu các đột biến kháng thuốc clarithromycin và levofloxacin của vi khuẩn H. pylori bằng giải trình tự gene”. Công tác đào tạo của Trung tâm được thực hiện dựa trên cơ sở các đơn vị có nhu cầu.

Định hướng phát triển trong 5 năm tới của Trung tâm là ứng dụng chẩn đoán sinh học phân tử kỹ thuật cao như công nghệ giải trình tự gene thế hệ mới (Next generation sequencing) và PCR kỹ thuật số (Digital PCR), nghiên cứu tế bào gốc, … để phục vụ cho các đối tượng bệnh nhân mới như Sản, Nhi và Ung thư.

 

Từ khi thành lập (4/2011) cho đến nay, Trung tâm đã triển khai và thực hiện các xét nghiệm sinh học phân tử phục vụ cho chẩn đoán và hỗ trợ điều trị, gồm có:

  • Định lượng virus gây viêm gan B bằng phương pháp real-time PCR sử dụng mẫu dò Taq-Man
  • Xác định tính kháng thuốc Lamivudine của virus HBV bằng phương pháp PCR-RFLP
  • Định lượng virus gây viêm gan C bằng phương pháp real-time RT-PCR sử dụng mẫu dò Taq-Man
  • Định týp virus gây viêm gan C bằng phương pháp real-time RT-PCR sử dụng mẫu dò Taq-Man
  • Phát hiện HPV bằng phương pháp multiplex PCR
  • Phát hiện và định týp HPV bằng phương pháp PCR-RDB
  • Phát hiện H. pylori bằng phương pháp real-time PCR sử dụng phẩm nhuộm EvaGreen
  • Phát hiện và định týp H. pylori bằng phương pháp multiplex real-time PCR
  • Phát hiện vi khuẩn lao bằng phương pháp real-time PCR sử dụng phẩm nhuộm EvaGreen
  • Xác định SNPs (rs1297860 và rs8099917) trên gene IL-28B bằng phương pháp real-time PCR sử dụng mẫu dò Taq-Man
  • Xác định tính kháng thuốc (Lamivudine, Adefovir, Entecavir, Tenofovir và Famciclovir) và kiểu týp (A, B, C, D, E, F, G, H) của HBV bằng phường pháp giải trình tự gene.
  • Xác định tính kháng thuốc (Clarithromycine và Levofloxacin) của H. pylori bằng phương pháp giải trình tự gene.

Về mặt đào tạo, Trung tâm đã triển khai các chương trình đào tạo ngắn hạn (1 tuần/lớp) theo chương trình đào tạo liên tục với các kĩ thuật sinh học phân tử cơ bản và nâng cao cho các học viên / nhân viên xét nghiệm trong khu vực TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh phụ cận (Đồng Nai, Cần Thơ, Bến Tre, Sóc Trăng, Nha Trang, Bạc Liêu, Vũng Tàu, Tiền Giang, Bình Dương …)

Lớp kĩ thuật sinh học phân tử cơ bản gồm có các kĩ thuật:

  • Phương pháp tách chiết acid nucleic (DNA, RNA)
  • Phương pháp phiên mã ngược (reverse transcriptase – RT)
  • Phương pháp điện di DNA bằng gel agarose
  • Phương pháp PCR

Lớp kĩ thuật sinh học phân tử nâng cao gồm có các kĩ thuật:

  • Phương pháp real-time PCR sử dụng mẫu dò Taq-Man
  • Phương pháp real-time RT-PCR sử dụng mẫu dò Taq-Man
  • Phương pháp real-time PCR sử dụng phẩm nhuộm EvaGreen
  • Phương pháp multiplex PCR
  • Giải trình tự gene theo phương pháp Sanger cải tiến

 

Sắp tới, Trung tâm có thể tổ chức triển khai các lớp đào tạo ngắn hạn về kĩ thuật giải trình tự gene, ứng dụng trong việc phát hiện đột biến tạo tính kháng thuốc và định týp của các chủng vi sinh vật (virus, vi khuẩn) gây bệnh không có khả năng nuôi cấy (HBV, HCV) hoặc khó nuôi cấy (H. pylori).

Về mặt nghiên cứu, trong 5 năm gần đây, Trung tâm đã thực hiện và công bố một số công trình khoa học được đăng trên các tạp chí khoa học uy tín như sau:

  1. Ngô Anh Duy, Nguyễn Tuấn Anh, and Trần Thiện Trung (2018), "Phát hiện SNP CYP2C19*2 ở bệnh nhân viêm dạ dày bằng phương pháp real-time PCR", Tạp chí khoa học tiêu hóa Việt Nam, 9 (51).
  2. Ngô Anh Duy, Nguyễn Tuấn Anh, and Trần Thiện Trung (2017), "Tối ưu phản ứng real-time PCR phát hiện SNP CYP2C19*2", Tạp chí Y học Thành Phố Hồ Chí Minh, 21 (5), pp. 173-181.
  3. Trần Thiện Trung, Trần Anh Minh, and Nguyễn Tuấn Anh (2017), "Nghiên cứu tỷ lệ đột biến kháng thuốc clarithromycin và levofloxacin của H. pylori bằng giải trình tự gene", Tạp chí Y học Thành Phố Hồ Chí Minh, 21 (5), pp. 182-189.
  4. Trần Thiện Trung, Nguyễn Tuấn Anh, Trần Thiện Khiêm, Quách Hữu Lộc, Trần Anh Minh, Trần Ái Anh, Nguyễn Thị Minh Tâm, và Hồ Huỳnh Thùy Dương (2014), "Nghiên cứu bước đầu các đột biến kháng thuốc clarithromycin và levofloxacin của vi khuẩn H. pylori bằng giải trình tự gene", Tạp chí Khoa học Tiêu hóa Việt Nam, 9 (37), pp. 2367-2375.
  5. Trần Thiện Trung, Nguyễn Tuấn Anh, Quách Hữu Lộc, Trần Thiện Khiêm, Trần Anh Minh, Nguyễn Ngọc Minh, Trần Ái Anh, Nguyễn Thị Minh Tâm,và Dương Hồ Huỳnh Thùy (2013), "Giá trị chẩn đoán Helicobacter pylori bằng phương pháp multiplex PCR so với CLO-test và huyết thanh", Tạp chí Y học Thành Phố, 17 (4), pp. 4-10.
  6. Trần Thiện Trung, Nguyễn Tuấn Anh, Quách Hữu Lộc, Trần Thiện Khiêm, Trần Anh Minh, Trần Ái Anh, Nguyễn Thị Minh Tâm, và Hồ Huỳnh Thùy Dương (2013), "Kết quả nghiên cứu gene cagA vacA của Helicobacter pylori trên bệnh nhân viêm dạ dày bằng phương pháp multiplex PCR", Tạp chí Y học Thành Phố, 17 (4), pp. 11-17.

Hiện nay, một số đề tài đang được xây dựng và tiến hành như:

  1. Nghiên cứu ứng dụng giải trình tự gene để phát hiện các đột biến kháng thuốc kháng sinh của vi khuẩn H. pylori.
  2. Nghiên cứu giá trị của CIM, nội soi CLO test và PCR chẩn đoán vi khuẩn H. pylori trong bệnh viêm loét dạ dày-tá tràng.

Nói tóm lại, Trung tâm Đào tạo và Chẩn đoán Y Sinh học phân tử được hình thành và phát triển theo đúng mục tiêu ban đầu đề ra. Hơn thế nữa, trong tương lai còn hứa hẹn có nhiều công trình nghiên cứu có tính ứng dụng cao, làm nền tảng cho các qui trình xét nghiệm chẩn đoán bệnh phục vụ nhu cầu của bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh nói riêng và của xã hội nói chung.




Tin cùng chuyên mục: