Trang chủ Danh mục Kiến thức y khoa Điều trị nám da bằng Laser

Bệnh Nám da là gì ?

- Nám da là tình trạng tăng sắc tố da mắc phải, mạn tính, đặc trưng bởi các dát màu nâu ở trên mặt, thường là vùng gò má, mũi, trán, môi trên, cằm, đôi khi có ở cổ.

- Có 3 yếu tố chính liên quan chặt chẽ tới nám da: ảnh hưởng nội tiết, tia UV và khuynh hướng di truyền.

Tác động của tia UV

- Được coi là yếu tố chính gây nám da.

- Tỷ lệ mắc bệnh nám da cao ở những vùng nhiều nắng.

- Sang thương nám thường sáng hơn vào mùa đông. Có những trường hợp nám da sau khi đã được chữa khỏi đã tái phát trở lại chỉ sau 1 lần phơi nắng.

- Tia UV ảnh hưởng lên sự melanin hóa, sự tăng sinh và sống sót của hắc tố bào vừa gián tiếp và trực tiếp, thông qua hiệu ứng của tia UV lên các tế bào thương bì, bao gồm sự tổng hợp và bài tiết các yếu tố cận chế tiết tế bào thương bì.

Ảnh hưởng của Nội tiết

- Nám da xuất hiện trong thai kỳ với tỷ lệ mắc bệnh trên 50-70% thai phụ.

- Thường gặp trên phụ nữ sử dụng thuốc ngừa thai, phụ nữ mãn kinh sử dụng hóc môn liệu pháp thay thế, phụ nữ sử dụng thực phẩm chức năng có thành phần giống estrogen và progesterone.

- Mặc dù progesterone, estradiols, α-MSH được coi là yếu tố gây nên nám nhưng ở các bệnh nhân bị nám da nồng độ của chúng không tăng.

- Bệnh tuyến giáp có thể có liên quan tới nám da ở những phụ nữ mà nám xuất hiện trong thai kỳ hoặc sau khi sử dụng thuốc ngừa thai.

Ảnh hưởng của Di truyền

- Một số chủng tộc có tỷ lệ nám da cao hơn.

- Nhiều trường hợp nám da gia đình đã được báo cáo.

- Trên 30% bệnh nhân có tiền sử gia đình có thành viên bị nám da

Các yếu tố khác

- Nám da có thể là 1 dạng viêm da tiếp xúc ánh sáng. Các dị ứng nguyên có thể là các thành phần trong mỹ phẩm.

- 1 số mỹ phẩm có thể làm tăng sắc tố da.

- Các mỹ phẩm có các chất tạo mùi, nước hoa.

- Một số loại thuốc làm tăng nhạy cảm ánh sáng và tăng sắc tố da

-Vô căn.

Lâm sàng

- Trung tâm mặt: 2 má, trán, môi trên, mũi và cằm (63 %). Tăng sắc tố môi trên thường xảy ra ở phụ nữ dùng thuốc ngừa thai uống.

- Gò má: 2 má và mũi (21%)

- Hàm dưới:  vùng xương hàm dưới (16%).

Điều trị Nám da

- Là thách thức lớn

- Có thể điều trị hiệu quả nhưng không chữa khỏi hoàn toàn.

- Cần điều trị dài ngày.

Dựa trên 4 cơ chế hoạt động:

+ Giảm đến mức tối thiểu phơi bày UV.

+ Giảm đến mức tối thiểu ảnh hưởng của nội tiết.

+ Ngăn chặn sự tổng hợp melanin.

+ Loại bỏ melanin ra khỏi thượng bì.

Giảm đến mức tối thiểu phơi bày UV

- Tránh nắng: tránh ở ngoài nắng trong thời gian từ 10h sáng đến 3h30 chiều, không phơi nắng.

- Chống nắng: sử dụng kem chống UVA và UVB spf 30 và cao hơn. Thoa 30 phút trước khi ra nắng, thoa nhắc lại mỗi 2-3h, thoa đủ lượng kem cần thiết, không sử dụng kem chống nắng gây kích ứng da. Sử dụng quần dài áo dài tay màu đậm, nón rộng vành, kính mát, khẩu trang che mặt…

- Tránh các loại thuốc uống, thực phẩm chức năng và kem bôi làm tăng nhạy cảm ánh sáng.

Giảm đến mức tối thiểu ảnh hưởng của Nội tiết

- Cả các viên thuốc uống để ngừa thai và để thay thế khi mãn kinh đều có vai trò trong sự phát triển nám da.

- Các loại thực phẩm chức năng ”chống lão hóa”có bất kỳ thành phần nào giống hóc môn hoặc các loại kem thoa dùng để giảm các triệu chứng mãn kinh

- Nếu không loại trừ các tác nhân nội tiết tố thì điều trị nám da sẽ thất bại.

Điều trị Nám da

Ngăn chặn sự tổng hợp melanin

- Các tác nhân ức chế men tyrosinase

- Các tác nhân ức chế sự vận chuyển các hạt melanocomes từ hắc tố bào sang tế bào sừng

- Các tác nhân gây độc hắc tố bào.

Loại bỏ sắc tố melanin

- Lựa chọn đầu tiên: các thuốc bôi tại chỗ

- Lựa chọn thứ hai: lột da bằng hóa chất và mài mòn da

- Lựa chọn thứ ba (khi không đáp ứng lựa chọn 1 và 2): laser.

 

PGS.TS.BS Lê Ngọc Diệp

Trưởng Phòng khám Da liễu - Chăm sóc da

Cơ sở 2 - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM